Tra cứu nhãn hiệu trước khi thiết kế logo: 4 bước làm đúng
Tốn công thiết kế logo rồi mới phát hiện tên đã có người đăng ký là tình huống rất phổ biến. Tra cứu nhãn hiệu sớm giúp tránh điều đó.
Mục lục
Khi nào nên tra cứu?
- Ngay khi chọn được 2–3 tên thương hiệu.
- Sau khi chốt phương án logo, trước khi in ấn hàng loạt.
Tra ở đâu?
- IP Lib – thư viện số sở hữu công nghiệp của Cục Sở hữu trí tuệ: tra đơn và văn bằng nhãn hiệu tại Việt Nam.
- WIPO Global Brand Database: tra nhãn hiệu quốc tế, có cả tra theo hình.
- Tìm trên Google, sàn thương mại điện tử, mạng xã hội để xem tên đã được dùng thực tế chưa.
Tra những gì?
- Tên chính xác và các biến thể (có dấu, không dấu, viết liền).
- Tên đọc giống (ví dụ: “Phúc Long” và “Phước Long”).
- Trong cùng nhóm sản phẩm/dịch vụ hoặc nhóm liên quan.
- Hình ảnh tương tự nếu logo có biểu tượng phổ biến.
Đọc kết quả thế nào?
Trùng tên ở nhóm hoàn toàn khác ngành thường rủi ro thấp hơn; trùng hoặc gần giống trong cùng nhóm thì rủi ro cao. Tra cứu tự làm chỉ là sơ bộ; kết luận cuối cùng do thẩm định viên của Cục quyết định.
Hướng dẫn tra cứu nhãn hiệu từng bước
Bước 1: Chuẩn bị danh sách từ khóa
Viết ra tên thương hiệu chính và các biến thể: có dấu, không dấu, viết liền, viết tách, tên đọc gần giống. Nếu tên có từ tiếng Anh, thêm các cách viết sai chính tả phổ biến. Danh sách này giúp tra cứu nhãn hiệu không bỏ sót.
Bước 2: Xác định nhóm sản phẩm, dịch vụ
Xác định bạn kinh doanh thuộc nhóm nào theo bảng phân loại Nice. Kết quả tra cứu nhãn hiệu chỉ thực sự có ý nghĩa khi xét trong cùng nhóm hoặc nhóm liên quan.
Bước 3: Tra trên cơ sở dữ liệu chính thức
Dùng thư viện số sở hữu công nghiệp của Cục Sở hữu trí tuệ để tra các đơn và văn bằng tại Việt Nam. Dùng WIPO Global Brand Database để tra cả nhãn hiệu quốc tế đã chỉ định vào Việt Nam. Ghi lại các kết quả gần giống, kèm số đơn, nhóm, chủ sở hữu và tình trạng.
Bước 4: Tra trên thị trường thực tế
Tìm tên trên Google, Facebook, sàn thương mại điện tử, Google Maps. Có những thương hiệu đang kinh doanh mà chưa đăng ký; dù về mặt pháp lý bạn có thể nộp trước, việc trùng tên vẫn gây nhầm lẫn và rắc rối với khách hàng.
Đánh giá kết quả tra cứu nhãn hiệu
| Kết quả | Mức rủi ro | Nên làm |
|---|---|---|
| Không thấy gì tương tự | Thấp | Tiến hành thiết kế, nộp đơn sớm |
| Giống tên nhưng khác ngành xa | Thấp đến trung bình | Cân nhắc, thêm yếu tố phân biệt |
| Gần giống trong ngành liên quan | Trung bình đến cao | Hỏi ý kiến chuyên môn, cân nhắc đổi tên |
| Trùng trong cùng nhóm | Cao | Nên đổi tên |
Những hạn chế của tự tra cứu
- Đơn mới nộp có thể chưa được công bố nên chưa tra thấy.
- Đánh giá “tương tự gây nhầm lẫn” cần kinh nghiệm chuyên môn.
- Nhãn hiệu hình khó tra bằng từ khóa.
Vì vậy, tra cứu nhãn hiệu tự làm là bước sàng lọc ban đầu rất hữu ích, nhưng với thương hiệu quan trọng, nên có thêm tra cứu chuyên sâu từ tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp.
Tóm tắt nhanh về tra cứu nhãn hiệu
- Tra cứu nhãn hiệu ngay khi có danh sách tên, trước khi thiết kế logo.
- Tra cứu nhãn hiệu theo chữ, theo cách đọc và theo nhóm sản phẩm.
- Kết hợp cơ sở dữ liệu chính thức và tìm kiếm trên thị trường.
- Kết quả tra cứu nhãn hiệu tự làm chỉ mang tính sơ bộ.
Câu hỏi thường gặp về tra cứu nhãn hiệu
Tra cứu nhãn hiệu có mất phí không?
Tự tra trên các cơ sở dữ liệu công khai là miễn phí. Dịch vụ tra cứu chuyên sâu từ tổ chức đại diện có tính phí.
Tên đã có người đăng ký ở ngành khác, tôi có dùng được không?
Thường vẫn có thể, nếu sản phẩm, dịch vụ không liên quan và nhãn hiệu kia không phải nhãn hiệu nổi tiếng. Tuy nhiên nên tham khảo ý kiến chuyên môn.
Bao lâu nên tra cứu lại?
Ngay trước khi nộp đơn, vì có thể có đơn mới được nộp trong thời gian bạn thiết kế logo.
Ví dụ tra cứu cho một thương hiệu trà
Một cơ sở muốn đặt tên sản phẩm trà là “Mộc Sơn”. Họ lập danh sách: Mộc Sơn, Moc Son, MocSon, Mộc Sơn Trà, Mộc Sơn Tea. Xác định nhóm 30 cho trà và nhóm 35 cho bán hàng. Tra trên cơ sở dữ liệu chính thức thấy một nhãn hiệu “Mộc Sơn” cho đồ gỗ nội thất ở nhóm 20 và một đơn “Mộc Sơn Farm” cho nông sản ở nhóm 31 đang chờ xét. Trên mạng có một quán cà phê cùng tên ở tỉnh khác chưa đăng ký.
Đánh giá: nhóm 20 khác xa, rủi ro thấp; nhóm 31 gần với trà, rủi ro trung bình. Cơ sở quyết định giữ tên nhưng thêm yếu tố phân biệt mạnh trong logo, đồng thời hỏi ý kiến tổ chức đại diện trước khi nộp đơn cho nhóm 30 và 35. Nhờ tra cứu sớm, họ biết trước rủi ro và có phương án rõ ràng thay vì bị bất ngờ sau nhiều tháng chờ đợi.
Lưu kết quả tra cứu
Hãy chụp màn hình hoặc xuất kết quả kèm ngày tra cứu, lưu vào thư mục pháp lý của thương hiệu. Tài liệu này hữu ích khi làm việc với luật sư, khi có tranh chấp hoặc khi cần chứng minh bạn đã kiểm tra cẩn thận trước khi sử dụng tên. Mỗi lần mở rộng sang sản phẩm mới, hãy cập nhật kết quả tra cứu cho nhóm sản phẩm tương ứng.
Kết hợp tra cứu với kiểm tra tên miền
Cùng lúc tra nhãn hiệu, nên kiểm tra tên miền .vn, .com và tên tài khoản trên các mạng xã hội chính. Một cái tên vừa an toàn về pháp lý vừa còn tên miền, tên tài khoản đồng bộ sẽ giúp việc xây dựng thương hiệu trực tuyến thuận lợi hơn rất nhiều.
Tóm lại, dành một đến hai giờ tra cứu trước khi bắt đầu thiết kế là cách rẻ nhất để bảo vệ khoản đầu tư vào logo, biển hiệu, bao bì và toàn bộ hình ảnh thương hiệu sau này. Đừng bỏ qua bước này, kể cả khi bạn rất chắc tên của mình là độc nhất.
Kết luận
Gói VIP của Logo VIP có tra cứu sơ bộ nhãn hiệu trước khi chốt logo. Nhận tư vấn.